ÇOCUKLAR TEKERLEKLİ SANDALYELİ ANNELERİNİ YOLDA TERK EDİYOR… BAVUL BİR SERVET SAKLIYORDU

Ayşe Yılmaz, iki çocuğunun onu İç Anadolu’nun tozlu bir yolunda bırakabileceğini asla hayal etmemişti. 72 yaşında, felcin zayıflattığı bacakları ve kısıtlı hareketleri nedeniyle üç yıldır tekerlekli sandalyeye bağımlı yaşıyordu. O sıcak bir Mart sabahında Mehmet (48) ve Zeynep (45), onu Kayseri’deki belediye huzurevine götürmeye kararlıydı. Tartışma, kocası Hasan’ın hastane borçlarını ve belirsiz bir geleceği geride bırakıp gittiğinden beri iki yıldır yalnız yaşadığı evin mutfağında başlamıştı.

“Anne artık yalnız kalamazsın. Dün evi dağınık bulduk ve ocağı açık unutmuşsun,” dedi Zeynep, kızar gözlerine rağmen kararlı görünmeye çalışarak. Ayşe itiraz etti: “Hiçbir şey unutmadım. Sadece öğle yemeğini ısıtıyordum.” Mehmet gergin bir şekilde arabanın anahtarlarıyla oynuyordu; iki ay önce tekstil fabrikasındaki işini kaybetmiş, artık annesine maddi yardım edemiyordu. Zeynep de kocasının birikimleriyle açtığı küçük kuaför salonunu ayakta tutmakta zorlanıyordu. “Anlamıyorsun anne. Artık sana bakacak durumumuz yok. İlaçlar, doktor randevuları… hepsi çok pahalı,” dedi Mehmet, göz teması kurmaktan kaçınarak.

Ayşe’nin kalbi sıkıştı. Hasan’la 50 yıllık evlilikleri boyunca çocuklarına eğitim verebilmek için çok çalışmışlardı: Hasan inşaat işçisiydi, Ayşe terzi. Hasan hastalanınca tedaviyi karşılamak için satabilecekleri her şeyi satmışlardı. Şimdi çocukları ona bir yük gibi bakıyordu. Zeynep, “Huzur kötü değil anne. Orada sana arkadaşlık edecekler, yeni dostluklar kuracaksın,” diye savunsa da sözleri boş geliyordu.

Kayseri’ye yol iki saat sürecekti. Ayşe, Mehmet’in eski mavi Renault’un arka koltuğunda İç Anadolu’nun yaz sonu kurak manzarasını izleyerek sessizce oturdu. Merhum kocasının kahverengi deri çantası bagajdaydı — çocukların huzur hayatı için gerekli gördüğü birkaç eşyayı koymuşlardı. Şehre yaklaşık 50 kilometre kala, tenha bir yola girdiklerinde Ayşe durmalarını istedi: “Biraz hava almalıyım. Bu yolculuk başımı döndürüyor,” dedi titrek bir sesle. Mehmet arabayı kuru bir ağacın cılız gölgesine çekti. Zeynep annesini indirip sandalyeye yerleştirdi. Sıcak hava yüzüne vuruyor, toz ve kuru toprak kokusu taşıyordu.

“Beni burada bırakabilirsiniz,” dedi birden, çocuklarını şaşırtarak. “Ne demek istiyorsun anne?” diye sordu Zeynep telaşla. “Söylediğim gibi… beni bırakın. Oraya gitmek istemiyorum. Kendinizden kurtulmak istediğiniz bir eşya gibi muamele görmektense burada yolun kenarında kalmayı tercih ederim.” Mehmet sabırsızca homurdandı: “Anne öyle deme. Abartıyorsun.” Ayşe’nin sesi duygu yüklü titriyordu: “Abartı mı? 50 yıl boyunca ikinize baktım, gün doğumundan gün batımına çalıştım ve şimdi yardıma ihtiyacım olduğunda mı abartıyorum?” Zeynep sonunda gözyaşlarına boğularak bağırdı: “Anne başka çaremiz yok.” Ayşe, kendini bile şaşırtan bir kararlılıkla, “Öyleyse gidin; beni burada bırakın,” dedi.

Çocuklar birbirlerine baktı. Mehmet gergindi, saate bakıyordu. Zeynep usul usul ağlıyor, yüzünü bluzunun koluyla siliyordu. “Madem bunu istiyorsun,” diye mırıldandı Mehmet, bagaja gidip deri çantayı çıkararak sandalyenin yanına bıraktı. Hareket sert ve düşüncesizdi. Zeynep olduğu yerde donmuştu. “Anne, lütfen konuşalım,” diye son bir kez denedi. “Gidin!” dedi Ayşe, yola dik dik bakarak. Mehmet motoru çalıştırdı. Zeynep, yolcu koltuğuna binmeden önce birkaç saniye daha tereddüt etti. Araba kızıl bir toz bulutu kaldırarak uzaklaştı. Mavi Renault bir virajda gözden kayboldu; Ayşe’nin büyük fedakârlıklarla kurduğu ailenin son izlerini de sanki yanında götürmüştü.

Yol sessizdi; ara sıra bir kuş ötüyor, ana yoldan uzaktaki kamyon gürültüsü duyuluyordu. Öğle güneşinin altında yalnız kalan Ayşe, sandalyeyi gölgeye itmeye çalıştı. Tekerleklerden biri taşa sıkıştı; ani hareket dengesini bozdu ve toprak zemine omzunu çarparak sandalyeden düştü. Acı şiddetliydi ama asıl utanç daha çok acıtıyordu: iki çocuk yetiştirmiş, ömrü boyunca çalışmış bir kadın, yolda yaralı bir hayvan gibi sürünüyordu. Sandalye yanına devrilmiş, tekerlekleri boşlukta anlamsızca dönüyordu.

Tam o sırada deri bavul darbeyle açıldı. Aşınmış kopçalar düşüşe dayanamadı. Sararmış kâğıtlar öğleden sonranın esintisiyle yere dağıldı. Ayşe sürünerek bazı belgelere ulaştı: Hasan’ın tanıdık el yazısıyla dolu eski banka ekstreleri. Kocasının okul günlerinden beri koruduğu itinalı yazı hemen tanıdı. Kâğıtlar ince bir sicimle kronolojik bağlanmıştı, en eskisi 1978 — evliliklerinden kısa süre sonrası. Varlığından hiç haberdar olmadığı bir banka hesabına yapılan yatırım makbuzlarıydı. İlk tutarlar küçüktü: eski paradan 100-200 lira. Yıllar geçtikçe yatırımlar sık ve daha büyük hale gelmişti; 1990-1995 makbuzlarında her ay düzenli yatırımlar, bazı aylarda iki-üç. 2000’lerde tutarlar binlerce liraya ulaşmıştı. En güncel ekstreler Hasan’ın ayrılışından iki yıl öncesine, 2019’a aitti. Kayıtlı bakiye Ayşe’yi nefessiz bıraktı: 847.000 TL. “Aman Tanrım,” diye mırıldandı; elleri titriyordu. Hasan’ın cüzi birikimlerini mahalle barlarında içkiye harcadığına inanmış, sayısız kez kavga etmişlerdi. Hasan “geleceği garanti altına aldığını” söylerdi; o bunu bir sarhoş mazereti sanırdı. Şimdi anlıyordu: Hasan sorumsuz biri olmamış, aksine tanıdığı en özenli adam; boşa gittiğini sandığı her kuruş aslında geleceği için birikmişti.

Bir kamyon yaklaştı. Şoför, orta yaşlı, göbekli, soluk şapkalı, yola düşmüş ve sandalyenin yanındaki kadını görünce yavaşladı. “Hanımefendi, iyi misiniz?” diye bağırdı, birkaç metre ileride durarak. Ayşe kağıtları hızla toplayıp vücudunun altına sakladı; içgüdü ona belgeleri hazine gibi korumasını söylüyordu. “İyiyim, teşekkür ederim,” dedi, normal görünmeye çalışarak. Şoför kabinden indi; yağ lekeli giysileri, nasırlı elleriyle sade bir adamdı: Mustafa. 15 yıldır Ankara-İzmir arasında sefer yapıyordu. “Hanımefendi bu doğru değil. Siz buraya nasıl geldiniz? Aileniz nerede?” Ayşe tereddüt etti; gerçek utanç vericiydi. “Arabamda bir sorun oldu. Çocuklarım şehirden yardım almaya gittiler,” diye yalan söyledi. Mustafa etrafa baktı: bozuk araba izi yoktu, sadece tozda yeni kalkmış bir aracın lastik izleri. “Affedersiniz ama doğru gelmiyor. Ne zamandır buradasınız?” “Kısa bir süredir…” Ayakta kalamayan Ayşe’ye, “Sizi sandalyeye oturtmama izin verin,” dedi. Ayşe reddetmek istedi ama kendi başına kalkamazdı. Mustafa onu dikkatle sandalyeye oturttu. Ayşe kâğıtları saklamayı başardı.

“Çocuklarınız ne zaman döner?” Ayşe cevap veremedi; yalan sürdürülemezdi. Mustafa, yollarda çok şey görmüş tecrübeli bir adamdı: parçalanmış aileler, terk edilmiş insanlar, toplumun gözünden uzak trajediler. “Konuşmak isterseniz vaktim var; bir sonraki yüküm yarın sabah,” dedi güven veren bir sesle. Ayşe, “Çocuklarım…” diye başladı, sonra sustu. Mustafa, “Kimseyi yargılamam,” dedi. Ayşe itiraf etti: “Beni huzurevine götürmek üzereydiler; yolda bırakmalarını söyledim. Onlar da gitti.” Mustafa başını salladı, duygulandı: “Ne üzücü…” Ayşe, “Şimdi ne yapacağımı bilmiyorum,” deyince, “Adınız?” diye sordu. “Ayşe. Ayşe Yılmaz.” “Eşinizin adı?” “Hasan Yılmaz; neden?” “Hasan’ı tanıyordum. Yaklaşık beş yıl önce Bursa’da bir benzin istasyonunda sohbet ettik. Sizden çok bahsetti.” Ayşe’nin kalbi hızlandı. “Hasan’ımı tanıyor muydunuz?” “Evet. İyi adamdı, çalışkandı. Eşi için özel bir şey inşa ettiğini, sizi ömrünüzün sonuna kadar rahat ettirmek istediğini söyledi.” Ayşe’nin gözyaşları yeniden aktı. Mustafa, “O zamanlar kamyonum bozulmuştu, tamir için param yoktu; Hasan Bey 300 lira ödünç verdi. Bir gün kendisinin de yardıma ihtiyacı olabileceğini söylemişti.” Ayşe gülümseyerek, “Parayı geri vermek istedim ama bir daha karşılaşamadık,” dedi.

Mustafa, “Nereye gitmek istersiniz? Sizi istediğiniz yere götürebilirim,” dedi. Ayşe düşündü: belgeler her şeyi değiştirmişti; eğer gerçekten o hesap varsa bunu öğrenmeliydi. “Kayseri’de gitmem gereken bir banka var; götürür müsünüz?” “Tabii ki.” Mustafa, Ayşe’nin valizini kabine yerleştirdi. Kâğıtlar neredeyse düşüyordu ama Ayşe sakladı. Yol çukurluydu, kamyon sallanıyordu; Ayşe zihni belgelerde odaklanmış, rahatsızlığı fark etmiyordu. Mustafa yolculukta, “Hasan Bey sizi tanıdığı en çalışkan kadın olarak anlatırdı; çocukları neredeyse tek başınıza büyüttüğünüzü, huzurlu bir yaşlılığı hak ettiğinizi…” dedi. “Size sürpriz yapmak için yıllardır para biriktirdiğini, bunun sır olduğunu, çocukların bile bilmediğini söylerdi.” Ayşe, “Aman Tanrım,” diye mırıldandı; Hasan’ın çantasındaki bankacılık evraklarını anlattı. Mustafa, “Öyleyse en azından bu zor günde iyi bir şey,” dedi.

Kayseri’de bankaya akşamüstü ulaştılar; şube kapanmak üzereydi. Mustafa, “İdare edebilecek misiniz?” diye sordu; Ayşe teşekkür edip onun buruşuk kartını aldı. Girişte topuz saçlı genç müdür onu tereddütle karşıladı; Ayşe yolda geçen günün ardından yorgundu. “Merhum kocamın hesabını sorgulamak istiyorum,” dedi belgeleri çıkararak. Müdür, eski ekstreleri şüpheyle inceledi: bankacılık sisteminin çok farklı olduğu dönemlerden kalmaydı. “Hesabın hâlâ var olup olmadığını kontrol etmem gerekecek.” Ayşe endişeyle bekledi. Birkaç dakika sonra müdürün ifadesi değişti: “Siz Hasan Yılmaz’ın eşi Ayşe Yılmaz mısınız?” “Evet.” “Bu hesap mevcut ve sistemimize göre siz vefat durumunda yasal lehtarsınız.” Ayşe’nin kalbi daha da hızlandı: “Bakiyesi?” Müdür ekrana tekrar baktı: “Mevcut bakiye: 1.234.817 TL.” Ayşe neredeyse bayılacaktı. Faiz ve getiriler parayı büyütmüştü. “Bir milyon mu?” “Evet; özellikle son iki yılda kayda değer getiri.” Ayşe bir süre sustu; birkaç saat önce çocukları tarafından terk edilen bir kadın, şimdi milyoner olduğunu öğrenmişti. Müdür, hesap kartını, güncel ekstreyi, başlangıç şifresini verdi. Ayşe bankadan şok içinde çıktı; şehrin hareketliliğini görünmeden izledi.

İlk tepkisi Mehmet ve Zeynep’i aramak oldu; artık bağımlı yaşlı kadın olmadığını bilmelerini istiyordu. Mehmet’in numarasını çevirip, arama bağlanmadan kapattı: nasıl tepki verirlerdi? Özür mü, yoksa sadece parayla ilgili mi? Geceyi geçirmek için pansiyon aramaya karar verdi; düşünmek, planlamak için zamana ihtiyacı vardı. Bulduğu ilk yer basit ama temiz ve sıcaktı. İşletme sahibi Fatma Teyze, Ayşe’yi doğallıkla karşıladı; giriş katta oda verdi, ihtiyaç olursa yardım etmeye hazır olduğunu söyledi. Yemekte, Fatma sık ağırladığı konuklardan bahsetti: “Geçen hafta evlerini kaybetmek üzere olan bir çift vardı; koca pandemide işini kaybetti, borç biriktirdiler.” Ayşe, “Ne üzücü,” dedi. Fatma, “Hayat bazen en az hak edene karşı acımasız,” diye ekledi. Bu hikâye Ayşe’yi derinden etkiledi: o bir servet keşfederken başka insanlar bir çatı için mücadele ediyordu.

Ertesi sabah, Ayşe çifti sordu: “İsimleri?” “Ali ve Emine Demir; 20 yıllık evliler; iki ergen çocukları; borçları 15.000 TL.” “İletişimleri?” “Var; neden?” “Onlara yardım etmek istiyorum.” Fatma şaşırdı; “Tanıyor musunuz?” “Hayır. Ama yardım etmek istiyorum.” Fatma arayıp buluşma ayarladı. Ali ve Emine mahcup geldi. Ayşe, “Beni tanımıyorsunuz ama zor durumda olduğunuzu öğrendim,” dedi. Ali, “Sadakaya ihtiyacımız yok,” dedi. Ayşe, “Bu sadaka değil; dayanışma,” diye düzeltti ve çantasından 15.000 TL nakit dolu zarf çıkardı: “Borcunuzu ödemek istiyorum.” Emine ağladı; Ali inanamadı: “Kabul edemeyiz.” Ayşe, “Neden olmasın? Yanlış bir şey yapmadınız. Hayat sizi zor bir duruma soktu ve ben yardım edebilirim. Bu kadar basit.” Ali, “Bizi tanımıyorsunuz; nasıl güvenirsiniz?” Ayşe, “Fatma teyze iyi insanlar olduğunuzu söyledi; ona inanıyorum.” Emine, Ayşe’nin yanına diz çöktü, ellerini tuttu: “Teşekkür ederim; bunun ailemiz için ne anlama geldiğini bilmiyorsunuz.” Ayşe, yardımı kimseye anlatmamalarını istedi; iyiliği sessizce yapmak istiyordu.

Ayşe, hâlâ çocuklarıyla meseleyi çözmek istiyordu. Fatma’dan huzurevini aramasını rica etti. Gelen cevap şok ediciydi: Mehmet bir önceki akşamüstü arayıp “acil ailevi meseleler” nedeniyle yatışı iptal etmişti. Yalan söylemişlerdi; huzurevi yatışını iptal ederken Ayşe’yi yol kenarında bırakmış, kendi kendine idare edeceğini ya da birinin yardım edeceğini ummuşlardı. Ayşe’nin midesine yumruk gibi oturdu. Onların karakterlerini sınamaya kararlıydı. Mustafa’dan Mehmet’i aramasını istedi: yolda “annesi olabilecek yaralı bir kadın” bulduğunu söylesin. Mustafa aradı: “Mehmet Yılmaz mı? Ben kamyon şoförüyüm. Dün yolda anneniz olabilecek bir kadın buldum; yaralı ve sizin isminizi söyledi.” “Annem mi? Nerede?” Mehmet’in aciliyeti gerçekti. “Bursa’daki hastanede… en iyisi hemen gelin.” “Hemen yola çıkıyoruz; sağ olun.”

İki saat sonra Mehmet ve Zeynep Bursa Hastanesi’ne çaresiz vardılar. “Ayşe Yılmaz” yatmıyordu. Tamamen paniklediler. Ayşe ve Mustafa otoparktan onları izliyordu. Çocukların ıstırabı uzaktan bile görünüyordu: bir o yana bir bu yana koşuyorlar, aramalar yapıyorlar, görevlilere soruyorlar. Zeynep kaldırım kenarına oturup kontrolsüzce ağladı. Mehmet umutsuzlukla duvara yumruk vurdu: “Onu yolda bırakmamalıydım… Ne yaptık? Bütün geceyi tek başına geçirmiş olabilir. Annemiz bizim yüzümüzden acı çekiyor olabilir. Biz canavarız.” Zeynep: “Onu nasıl yapabildik?” Ayşe çocuklarının acısını görünce sarsıldı; kırgın olsa da onları derinden seviyordu. “Sanırım gerçekten pişmanlar,” dedi Mustafa’ya. “Öyle görünüyor; ne yapacaksınız?” “Henüz bilmiyorum.” Çocuklar birkaç dakika daha panikle aradı: Zeynep hastaneleri aradı, Mehmet polise kayıp ihbarı verdi.

Ayşe dayanamadı; Mustafa’dan çocuklarının arabasına yaklaşmasını istedi. “Mehmet, Zeynep,” diye seslendi Mustafa. “Siz kimsiniz?” “Dün arayan kişi; bir sürprizim var.” Mustafa, tekerlekli sandalyede yaklaşan Ayşe’yi işaret etti. Çocuklar onu görünce tepkileri rahatlama ve derin utanç karışımıydı. “Anne!” diye bağırdılar. Zeynep koşup sandalyenin yanına diz çöktü, Ayşe’yi sıkıca sardı: “Anne, özür dilerim. Biz canavarlarız.” Mehmet, gözleri dolu yaklaştı: “Anne, özür dileriz. Dünyanın en korkunç şeyini yaptık. Affetmeyebilirsin ama lütfen kaybolma.”

Ayşe, duygudan konuşamadı. “Beni terk ettiniz,” dedi sonunda titreyerek. Zeynep, “Biliyoruz ve bu bizi ömrümüzün sonuna kadar takip edecek. Çaressiz olduğumuzu, size bakamayacağımızı düşündük ama bu hiçbir şeyi haklı çıkarmaz,” dedi. Ayşe, “Huzurevini aradık; kaydımı iptal ettiğinizi söylediler,” deyince, çocuklar utançla birbirlerine baktı. Mehmet, “Eve dönünce iptal ettik… suçluluk bizi öldürüyordu,” diye itiraf etti. “Sonra sizi aramak için geri döndük ama yoktunuz; çıldırdık,” diye ekledi Zeynep. “Bütün gece?” “Bütün gece anne… tüm yolları dolaştık; hastaneleri, sağlık ocaklarını, karakolları aradık.” Pişmanlıkları samimiydi.

“Eve gidelim,” dedi Ayşe. “Bir aile olarak konuşmamız gerekiyor.” Dönüş yolculuğu gergin ama farklıydı; bu defa barışma umudu vardı. Evde, basit salonda hayatlarının en önemli konuşması başladı. Zeynep: “Anne, neden yaptığımızı açıklamak istiyoruz.” Ayşe: “Gerek yok; maddi zorluklarınızı biliyorum. Ama bunun sadece bundan ibaret olmadığını bilmeniz gerekiyor,” dedi Mehmet: “Biz korkuyorduk.” “Neyden?” “Size doğru düzgün bakamayacağımızdan; kötüleştiğinizi görüp ne yapacağımızı bilememekten; ilaçlar ve doktorlar için paramız olmayacağından.” Zeynep onayladı: “Doktor özel bakım demişti; panikledik. Ama bu sizi terk etmeyi haklı çıkarmaz.”

Ayşe, servet keşfini anlatma vakti geldiğini düşündü. “Çocuklar, babanız hakkında bir şey keşfettim.” Belgeleri ve hesap kartını çıkardı: “Babanız 40 yıl boyunca benden habersiz para biriktirmiş… çok para.” “Ne kadar?” “Bir milyondan fazla… tam 1.234.000 TL.” “Aman Tanrım,” dedi Zeynep. Ayşe: “Bu, artık para için kavga etmeyeceğimiz anlamına geliyor; gelecekten korkmayacağız; gerçekten önemli olana odaklanabiliriz: ailemize.” Zeynep: “Anne, paranızı istemiyoruz. Affınızı istiyoruz.” Mehmet: “Ve güveninizi.” Ayşe gülümsedi: “Affım sizde.”

Affetmenin ardından aile dinamiği dönüştü. Maddi güvenlik sağlanınca, kaybolmak üzere olan duygusal bağları yeniden inşa etmeye odaklandılar. Ayşe, Mustafa’dan ve Hasan’ı nasıl tanıdığından bahsetti; pansiyonda yardım ettiği çifti anlattı; paranın bir kısmını sosyal yardım için kullanmayı planladığını söyledi. “Babanızın mirasını birçok insan için iyi bir şeye dönüştürmek istiyorum. Mahallede bir toplum merkezi açmayı düşünüyordum: benim gibi fiziksel kısıtlamaları olan insanların sosyalleşebileceği ve destek alabileceği bir yer.” Zeynep, alanda uyarlanmış bir güzellik salonu kurabilir; haftada bir gün ücretsiz hizmet verebilir. Mehmet, engelli bireyler ve aileleri için destek grubu ve uyarlanmış egzersiz aktiviteleri düzenleyebilir. Öneri ikisini de heyecanlandırdı.

İlk adım olarak Ayşe’nin evi erişilebilir hâle getirildi: rampalar, korkuluklar, uyarlanmış banyo. Tadilatta Ayşe, Zeynep’in yanında kaldı; anne-kız günlük birliktelikle yıllarca ertelenmiş konuları konuştu. Zeynep bir sabah, “O gün yolda kalıcı olarak kalmayı düşündünüz mü?” diye sordu. Ayşe: “Bir an… belki size yük olmamamın daha iyi olacağını düşündüm.” Zeynep: “Hiçbir zaman yük olmadınız; kıymetini bilemedik,” dedi. Ayşe: “Geçti; önemli olan bundan sonra ne yaptığımız.”

Üç hafta sonra tadilat tamamlandı; mekan modern, erişilebilir, sıcak. Mehmet, tadilatta çalışan bir işçinin tavsiyesiyle inşaat firmasında yeni iş buldu. Zeynep kuaförü genişletti; hareket kısıtlılığı olan kişilere evde hizmet vermeye başladı. Toplum merkezi projesi şekil aldı: mahallede bir depo kiralanıp engelli bireyler ve aileleri için uyarlanıyor. Hazırlıklar sırasında Ayşe Mustafa’yla yeniden karşılaştı; malzeme ve mobilya taşıma teklif etti. “Çocuklarınızla işler?” “Çok daha iyi; yaptığın her şey için teşekkürler.” Ayşe, “Kocamın birikimlerinin bir kısmını ihtiyacı olanlara yardım etmek için kullandığını öğrendim; sen tek değildin,” dedi. Mustafa, “Hasan amca gerçekten özel adamdı,” diye gülümsedi. Ayşe, “Evet; parasının yardım için kullanılmaya devam ettiğini bilse gurur duyardı.”

Açılışta, onlarca engelli ve aileleri katıldı. Ayşe duygusal bir konuşma yaptı: “Bu alan, kimsenin zorluklarında yalnız hissetmemesi için var.” Zeynep uyarlanmış bir güzellik salonu kurdu; haftada bir gün ücretsiz. Mehmet aileler için destek grubu oluşturdu; deneyimlerini paylaştılar. Mustafa hafta sonları uğrayan “maskot” oldu; yoldan hikâyeler anlattı, etkinlikler düzenledi. Bir öğleden sonra, Mustafa, “Çocuklarınıza parayla nasıl tanıştığınızı anlattınız mı?” diye sordu. Ayşe, “Detaylarıyla değil… terk edildiklerini ve sonra barıştığımızı biliyorlar. Yaşadığım tüm sıkıntıyı bilmiyorlar,” dedi. “Neden?” “Ömür boyu suçluluk taşımalarını istemem; zaten pişman oldular ve değiştiler.”

Altı ay sonra beklenmedik bir şey oldu: toplu fizyoterapi seansında Ayşe sandalyeden destek almadan birkaç adım attı. Zeynep: “Yürüyebildiniz… bu mümkün olamaz.” Mehmet duygulandı. Fizyoterapist Dr. Ahmet, düzenli egzersizlerin, duygusal desteğin ve motivasyonun iyileşmeyi hızlandırdığını açıkladı: “Felcin sekelleri kalıcı değildi; doğru çalışmayla hareket kabiliyetinin büyük kısmı geri kazanılabilir.” Zeynep: “Neden hiçbir doktor bunu söylemedi?” “Çünkü depresyondaydı ve egzersizlere kendini vermiyordu; şimdi topluluk merkezi ve yardım motivasyonuyla güç buldu.” Ayşe gülüyordu; üç yıl sonra ilk kez desteksiz kısa mesafeler yürüyordu. “Bu mucize,” dedi Mehmet. Ayşe: “Mucize değil; irade gücü. Uğruna mücadele edeceğin bir şey olduğunda beden cevap verir.”

Bir yıl sonra Ayşe’nin hayatı tamamen değişmişti: merkez haftada 100’den fazla kişiye hizmet veriyor, Ayşe hareket kabiliyetinin büyük kısmını geri kazanmış, çocuklarıyla yakın ve sevgi dolu ilişki sürdürüyor. Projenin birinci yıl dönümünde Ayşe, gerçeği herkese anlattı: “Tam bir yıl önce, hayatımın en kötü anını yaşıyordum… çocuklarım çaresizlik içinde beni yolda bıraktı ve ben gururlu, incinmiş olarak izin verdim. Ama o anda iki şeyi keşfettim: gerçek aşk her hatayı aşabilir; bazen sahip olduklarımızın değerini anlamak için her şeyi kaybetmemiz gerekir.” Dinleyiciler ağladı; alkış uzun sürdü. Ayşe en büyük acısını en büyük amacına dönüştürmüştü.

Ayşe, etkinlikten sonra Mehmet’in özrünü kabul etti; “Biraz acı çekmek iyi oldu; gerçekten önemli olanı değerli bilmeyi öğretti,” dedi. “Bu hatırayı aşkın gücünün hatırlatıcısı olarak taşıyın.” Zeynep, “Siz tanıdığım en güçlü insansınız.” Ayşe: “Güçlü değilim; hayat yeniden başlamak isteyen herkese ikinci şans sunar.”

İki yıl sonra merkez bölgesel referans oldu; Ayşe gönüllü ekibi eğitip merkezin kendi kendine işlemesini sağladı; aranan bir konuşmacı oldu. Mustafa aile dostu “fahri amca”ydı. Bir cumartesi, “Bazen o gün durmasaydım ne olurdu?” dedi. Ayşe: “Başka biri dururdu; hayat değişmeye hazır olduğumuzda bize yardım edecek birini gönderir.” “Sizce Hasan bunların hepsini planladı mı?” Ayşe: “Belki tesadüf değil; olması gerektiği gibi düzen…” Üç yıl sonra pansiyon sahibi Fatma ziyaret etti: Ayşe’nin Ali-Emine’ye yardımı, onların daha büyük ev almasına, konuk ağı oluşturmasına ve dayanışma ağının doğmasına yol açmıştı. Ayşe, Fatma’yı merkeze götürdü; “Sadece ben değildim… çocuklarım, gönüllüler… ama ilk adımı benim Hasan’ım attı; parayı 40 yıl boyunca iyi kullanılacağına inanarak biriktirdi.”

Akşam yemeğinde Ayşe, “Beni yolda bırakmamış olsaydınız babanızın parasını asla bulamazdım; Mustafa’yla tanışmazdım; çifte yardım edemezdim; merkezi kuramazdım.” Mehmet şaşırdı: “Yani iyi mi oldu?” Ayşe: “İyi olmadı; berbattı. Ama çok daha iyi şeyler için sıçrama tahtası oldu. Şans değil; fırsattı. Babanız biriktirmeyi seçti; siz geri dönmeyi seçtiniz; ben affetmeyi seçtim. Her seçim bir sonraki iyi şey için fırsat yarattı.”

Ayşe, Hasan’a mektup yazma alışkanlığını sürdürdü: “Bugün o günden beri 10 yıl… bıraktığın hediyeyi iyi kullandım; sabırlı ve planlı sevginin örneğini.” On yıl sonra Ayşe 87 yaşında, hâlâ dimdik; merkez 50 birime çoğalmış; modeli üniversitelerde inceleniyor. En büyük başarı, günlük küçük zaferlerdeydi: özgüvenini kazanan yaşlı, barışan aile, yeteneğini keşfeden genç.

Bir sonbahar öğleden sonrası, Ahmet ve Ayşegül Adana’dan geldiler: “Evliliğimizi kurtardınız; eşinizin mektupları kitabı sayesinde… birbirimize mektup yazmaya başladık.” Ayşe duygulandı; Hasan’ın mektupları hâlâ dünyaya aşk yayıyordu. Çift, merkezin bakımına bağış yaptı. Ayşe, “Adana’da benzer proje başlatın,” şartını koştu. O gece Ayşe, Hasan’a yazdı: “Mektupların, ayrılışından sonra bile ilişkileri iyileştiriyor… bir gün tekrar buluşacağız; gerçek aşkın somut eylemler, dikkatli planlama ve sessiz adanmışlık olduğunu dünyaya yaymaya devam edeceğim.”

Yirmi yıl sonra, Ayşe 92 yaşında devasa bir ailenin büyüğü; merkez uluslararası referans. Görevinin sonuna yaklaştığını biliyordu. Bir pazar, projenin 20. yılı kutlamasında aileye konuştu: “Gençken hayal ettiğimden daha uzun yaşadım; affetmem gereken herkesi affettim; sevmem gereken herkesi sevdim; dünyayı daha iyi bırakmak için elimden geleni yaptım. Ben yokken birbirinize ve işe sahip çıkacağınıza söz verin. Ailemiz, sevginin hatadan güçlü, affetmenin kırgınlıktan kuvvetli olduğunu kanıtladı.”

Üç ay sonra, huzur içinde uykusunda vefat etti. Yatağının yanında “sonsuz aileme” yazılı son mektup bulundu: birlik, sevgi ve projelerin devamı için talimatlı özel hesap. Cenazesi şehirde tarihî bir olaydı: binlerce kişi katıldı; 50 merkez temsilcileri; resmi yas; valinin çelengi. En dokunaklı sözler Mustafa’dan geldi: “Ayşe teyze, hayatının en kötü gününü harika bir şeyin başlangıcına dönüştürdü. Tavsiyem: hayat sizi yere serdiğinde düşüşünüzün momentumunu daha güçlü kalkmak için kullanın.”

Mezar taşında sadece: “Ayşe Yılmaz… Eş, anne, büyükanne, büyük büyük anne; ikinci bir şansa ihtiyacı olan herkesin dostu. Terk edilmeyi sevgiye, kırgınlığı affetmeye, acıyı dayanışmaya dönüştürdü.” Yanında Hasan’ın taşı: “Hasan Yılmaz… Eş, baba ve vizyon sahibi insan. Sessizce sevdi, bilgelikle planladı ve bitmeyecek bir sevgi mirası bıraktı.”

On yıl sonra aile, ilk merkezin 30. yılını kutlamak için bir araya geldi. Mehmet (73) Ulusal Vakfın başkanı, Zeynep (70) ağın koordinatörü; torunlar sosyal refaha adanmış yetişkinler; torunların çocukları, büyükannenin hikâyeleriyle büyüyor. Törende Mehmet konuştu: “40 yıl önce annemiz umutsuz evlatları tarafından yolda bırakıldı; bugün ülke genelinde yüz binden fazla aile, o acı andan doğan projeler aracılığıyla bakılıyor. Hiçbir trajedi, doğru seçimlerle lütfa dönüşemeyecek değil. Mirasımız binalar veya para değil; gerçek sevgiyle birleşmiş bir ailenin dünyayı değiştirebileceğinin kanıtı.”

Her şeyin başladığı yol, “Ayşe Yılmaz Caddesi” adıyla bulvara dönüştü; terk edildiği noktada bir bank ve “Mart 2024’te bir kadın en büyük acısını birçok ailenin neşesine dönüştürdü” yazan tabela dikildi. O günden 50 yıl sonra bile hikâye, okullarda, camilerde, toplum merkezlerinde anlatılıyordu — bir efsane değil, insanın affetme cesaretinin, mücadele gücünün ve acıyı sevgiye dönüştürme bilgeliğinin somut kanıtı olarak.

Tozlu yolda açılan ve belgeleri rüzgâra savuran deri bavul, maddi servetten çok daha fazlasını ortaya çıkarmıştı: sabırlı sevgi, gerçek affedicilik ve sevdiklerimize her zaman ikinci şans verme cesareti. Ayşe Yılmaz’ın hikâyesi ebedî oldu — mükemmel olduğu için değil, en acılı hataların bile sevgi, cesaret ve umutla yüzleşildiğinde en güzel zaferlere dönüşebileceğini kanıtladığı için.